Ev Ağında NAS Depolama Sistemini Kurmak
Evdeki dosya dağınıklığı bir noktada beni çıldırttı. Fotoğraflar telefonda, projeler dizüstünde, filmler harici diskte, yedekler ise "bir gün alırım" diye ertelenmiş halde duruyordu. İki yıl önce eski bir masaüstü kasasını NAS'a çevirdim, sonra da hazır bir cihaza geçtim. Bu yazıda kendi kurduğum düzeni, yaptığım hataları ve öğrendiklerimi sırayla anlatıyorum.
NAS Tam Olarak Ne İşe Yarıyor?
NAS, ağa bağlı bir depolama kutusu. İçinde bir veya birden fazla disk var, kendi küçük işletim sistemini çalıştırıyor ve ev ağındaki tüm cihazlara "burada ortak bir klasör var" diyor. Telefondan fotoğraf atıyorsun, televizyondan film açıyorsun, dizüstünden yedek alıyorsun. Bulut depolamadan farkı, verinin fiziksel olarak sende durması ve aylık ücret ödememen. Karşılığında elektrik, bakım ve arıza sorumluluğu sana geçiyor.
Başlamadan Önce Karar Vermeniz Gerekenler
Donanım seçimi işin yarısı. Ben şu üç soruyu kendime sordum:
- Ne kadar alan lazım? Şu anki verinizin en az iki katını hedefleyin. 2 TB doluysa 4 TB'lık plan yapın.
- Kaç disk? Tek diskle başlamak mümkün ama iki disk aynalama (RAID 1) yapabilmeniz için gerçek bir rahatlık sağlıyor.
- Hazır cihaz mı, kendi kasam mı? Hazır NAS kutuları sessiz, az elektrik yer ve arayüzü hazırdır. Eski bir bilgisayara TrueNAS ya da OpenMediaVault kurmak ise ücretsizdir, öğretici ama daha fazla uğraş ister.
Bir de disk seçimi var: masaüstü diskleri yerine 7/24 çalışmaya uygun, NAS için üretilmiş diskleri tercih edin. Ben ilk kurulumda elimdeki eski harici disk kasasından söktüğüm bir diski kullandım ve altı ay içinde sesler gelmeye başladı.
NAS Kurulumu Adımları
- Fiziksel yerleşimi ayarlayın. Cihazı router'a en yakın, havalandırması iyi bir yere koyun. Kablosuz bağlantı NAS için doğru tercih değil; mutlaka Ethernet kablosuyla bağlayın. Aktarım hızını en çok belirleyen şey bu.
- Diskleri takın ve ilk açılışı yapın. Hazır cihazlarda disk yuvaları vidasız geliyor. İlk açılışta cihaz kendini ağa tanıtır; üreticinin bulma aracıyla ya da router'ın bağlı cihazlar listesinden IP adresini bulursunuz.
- İşletim sistemini kurun. Tarayıcıdan IP adresine girip kurulum sihirbazını başlatın. Bu aşamada yönetici hesabını oluşturacaksınız. Varsayılan "admin" kullanıcısını devre dışı bırakıp kendi adınıza güçlü parolalı bir hesap açın.
- Depolama havuzunu oluşturun. Tek diskiniz varsa basit hacim, iki diskiniz varsa RAID 1 (aynalama) seçin. RAID 1'de kapasitenin yarısını kaybedersiniz ama bir disk ölürse veri yerinde kalır. Dört disk ve üzerinde RAID 5 mantıklı hale gelir.
- Statik IP verin. Router'ın DHCP ayarlarından NAS'ın MAC adresine sabit bir IP atayın. Aksi halde cihaz her yeniden başladığında adresi değişir ve haritalanmış sürücüleriniz kopar. Router arayüzünü daha önce hiç kurcalamadıysanız, ayarları optimize etmeyi anlatan yazıya göz atmanız işinizi kolaylaştırır.
- Paylaşılan klasörleri ve kullanıcıları tanımlayın. Ben "Belgeler", "Medya", "Yedek" ve "Ortak" diye dörde ayırdım. Ev halkının her birine ayrı kullanıcı açtım; kimse başkasının klasörüne yazamıyor. Linux tarafında dosya izinleri ve sahipliği mantığını biliyorsanız bu ekran size çok tanıdık gelecek.
- Ağ protokolünü seçin. Windows için SMB, Mac için SMB veya AFP, Linux için NFS. Çoğu evde tek başına SMB yeter. Etkinleştirdikten sonra Windows'ta "Ağ sürücüsü bağla" diyerek klasörü sürücü harfi olarak ekleyin.
- Yedekleme görevlerini kurun. NAS'ın kendisi yedek değildir. Bilgisayarlarınızı NAS'a yedekleyin, NAS'ı da haftalık olarak harici bir diske veya bir bulut hizmetine kopyalayın. Zamanlanmış görevlerle bunu otomatikleştirmek yarım saatlik iş.
- Güvenliği sıkılaştırın. Otomatik güncellemeleri açın, kullanılmayan servisleri kapatın, başarısız giriş denemelerinden sonra IP engelleme kuralı tanımlayın. Dışarıdan erişim isterseniz port yönlendirme yerine VPN kurun; bu, açık kapı bırakmadan eve bağlanmanın en temiz yolu.
- Test edin. Büyük bir dosyayı kopyalayıp hızı ölçün. Gigabit ağda saniyede 100 MB civarı normaldir. Çok daha düşükse kabloyu, anahtarı veya disk sağlığını kontrol edin.
Sık Yapılan Hatalar
- RAID'i yedek sanmak. RAID disk arızasına karşı korur; yanlışlıkla silinen dosyayı, fidye yazılımını veya evde çıkan yangını geri getirmez. En az bir kopya başka bir yerde durmalı.
- Kablosuz bağlantıyla idare etmeye çalışmak. WiFi sinyalini güçlendirmek için ne yaparsanız yapın, kablolu bağlantının kararlılığını yakalayamazsınız.
- Diskleri aynı üretim partisinden almak. Aynı anda üretilen iki disk, aynı zaman diliminde bozulma eğilimi gösterebiliyor. Mümkünse farklı zamanlarda veya farklı serilerden alın.
- Kesintisiz güç kaynağı kullanmamak. Yazma işlemi sırasında elektrik giderse dosya sistemi zarar görebilir. Küçük bir UPS, NAS'ın en ucuz sigortasıdır.
- NAS arayüzünü internete doğrudan açmak. Yönetim panelini dış dünyaya port yönlendirmeyle açmak, tarayıcı botlarının hedefi olmak demek.
- Disk sağlığını
© 2026 Ağ ve Bulut